Jaarevaluatie met je coachingcliënt: zo pak je het aan
Een jaarevaluatie met je coachingcliënt heeft drie delen: terugkijken op wat het doel was en wat er veranderd is, waarderen van successen en inzichten, en vooruitkijken naar de komende periode. Het gesprek werkt het best als je het voorbereidt met concrete gegevens uit het traject in plaats van uit je geheugen.
Het einde van het jaar is hier een logisch moment voor. Cliënten blikken zelf ook terug, en de vraag "wat wil je volgend jaar?" ligt voor de hand. Dit geldt voor langlopende trajecten, maar ook voor kortere trajecten die rond deze tijd een tussenstand verdienen.
Waarom een jaarevaluatie meer oplevert dan een gewone sessie
In gewone sessies werk je vooral aan het hier en nu. Een evaluatie zoomt uit. Cliënten onderschatten vaak hoeveel ze veranderd zijn, omdat verandering geleidelijk gaat. De ICF noemt het erkennen van vooruitgang en successen van de cliënt expliciet als onderdeel van de kerncompetenties van een coach. Een jaarevaluatie is daar het moment bij uitstek voor.
Voorbereiding: wat verzamel je vooraf?
- Het oorspronkelijke doel en hoe de cliënt het toen formuleerde
- Het aantal sessies en de belangrijkste thema's per sessie
- Afgeronde en openstaande acties
- Scores die je hebt bijgehouden, bijvoorbeeld een schaalvraag of het levenswiel aan het begin en nu
- Reflecties die de cliënt tussen sessies heeft geschreven
Stuur de cliënt een week vooraf twee of drie vragen, zodat die ook voorbereid binnenkomt.
Opbouw van het gesprek
1. Terugkijken (15 minuten)
- Waar stond je toen we begonnen?
- Wat is er sindsdien veranderd, in je gedrag, je situatie of je denken?
- Welk moment in het traject was voor jou een keerpunt?
2. Waarderen (10 minuten)
- Waar ben je trots op?
- Welke vaardigheid of inzicht heb je ontwikkeld dat je wilt houden?
- Wat heeft je geholpen om door te zetten op moeilijke momenten?
Laat de cliënt zelf de successen benoemen voordat jij aanvult. Wat de cliënt zelf zegt, beklijft beter.
3. Vooruitkijken (20 minuten)
- Wat wil je over een jaar anders zien?
- Wat heb je daarvoor nodig, van jezelf en eventueel van mij?
- Gaan we door, pauzeren we of ronden we af?
Blijkt dat het oorspronkelijke doel bereikt is, rond het traject dan bewust af (zie hoe sluit je een coachtraject goed af). Is er een nieuwe vraag, formuleer dan samen een nieuw doel. Tips daarvoor vind je bij coachingsdoelen.
Veelgemaakte fouten
- Alleen op gevoel evalueren. "Het gaat beter" zegt weinig. Leg de begin- en eindscore naast elkaar.
- Te snel naar volgend jaar. Neem de tijd voor het waarderen. Dat deel wordt het vaakst overgeslagen.
- Geen besluit nemen. Sluit af met een duidelijke afspraak over het vervolg.
Een jaarevaluatie voorbereiden in tien minuten
De voorbereiding kost het meeste tijd als je gegevens verspreid staan. In FocusCoachee zie je in het Momentum-overzicht van een cliënt direct het aantal sessies, doelen, acties, methodes en reflecties, met een tijdlijn van het hele traject. Je cliënt ziet dezelfde voortgang in de eigen omgeving, zodat jullie het gesprek vanuit hetzelfde beeld beginnen.
Lees ook:
