Coachingsdoelen
Een coachingsdoel is wat de coachee wil bereiken in het traject. Het geeft richting aan elke sessie, het is het referentiepunt voor voortgang en de reden dat het werk ook tussen de sessies door doorgaat. Zonder een helder doel wordt coaching een reeks gesprekken in plaats van een gericht proces dat ergens naartoe leidt.
Wat zijn coachingsdoelen?
Een coachingsdoel beschrijft de verandering die de coachee wil aanbrengen in een bepaald gebied van zijn leven of werk. In tegenstelling tot een wens of intentie heeft een coachingsdoel genoeg helderheid om er stap voor stap naartoe te werken. Het beantwoordt de vraag: hoe weten we dat we zijn geslaagd?
Coachingsdoelen verschillen van therapiedoelen. Therapie werkt vaak via problemen uit het verleden; coaching richt zich op waar de coachee naartoe wil. Ze verschillen ook van prestatiedoelstellingen. Een prestatiedoel wordt door iemand anders opgelegd; een coachingsdoel is van de coachee zelf.
Wat maakt een goed coachingsdoel?
- Eigendom van de coachee, niet gesuggereerd of opgelegd door de coach
- Specifiek genoeg dat voortgang zichtbaar is
- Betekenisvol, verbonden met wat de coachee echt belangrijk vindt
- Haalbaar binnen de scope van het traject
- Gedefinieerd door een helder resultaat: wat zal er anders zijn?
Gangbare kaders voor coachingsdoelen
SMART-doelen: het meest gebruikte kader. Een SMART-doel is Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden. Het werkt goed voor concrete, praktische doelen zoals een nieuwe baan vinden, een moeilijk gesprek voeren of een dagelijkse routine opbouwen.
Het goed geformuleerde doel: een uitgebreidere aanpak die dimensies toevoegt die SMART mist. Een goed geformuleerd doel wordt in positieve termen geformuleerd (wat de coachee wil, niet wat hij wil stoppen), valt binnen de controle van de coachee zelf en specificeert de context. De kernvraag: wat zie, hoor en voel je als je dit doel hebt bereikt?
Resultaatdoel vs. procesdoel: sommige coachees hebben behoefte aan een resultaatdoel (wat bereiken) en een procesdoel (hoe kom je er). Procesdoelen zijn nuttig als het resultaat deels van anderen afhangt, zoals een promotie krijgen of een relatie verbeteren.
Typen coachingsdoelen
| Type | Focus | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Resultaatdoel | Eindresultaat | Voor december een nieuwe baan vinden |
| Procesdoel | Gedrag veranderen | 30 minuten voorbereiding voor elk overleg |
| Ontwikkelingsdoel | Vaardigheid of kwaliteit | Zelfvertrouwen in presenteren opbouwen |
| Relatiedoel | Omgang met anderen | Duidelijkere grenzen stellen in het team |
Coachingsdoelen stellen in een sessie
De intake is het natuurlijke moment om een coachingsdoel te formuleren, maar het is niet het enige moment. Doelen worden soms helderder na de eerste sessies. Een praktische aanpak:
- Begin bij wat de coachee wil veranderen, niet bij wat hij denkt te moeten veranderen
- Vraag hoe het ideale resultaat er concreet uitziet
- Check of het doel binnen de controle van de coachee valt
- Spreek af hoe voortgang wordt bijgehouden
- Herzie het doel op vaste momenten, want doelen ontwikkelen mee naarmate de coachee groeit
Doelstellingsvragen voor coaches
- Wat wil je over zes maanden anders zien?
- Wat geeft het je als je dit doel bereikt?
- Hoe weet je dat je geslaagd bent?
- Wat heeft je er tot nu toe van weerhouden?
- Wat is de kleinste eerste stap die je deze week kunt zetten?
Coachingsdoelen in FocusCoachee
FocusCoachee houdt coachingsdoelen zichtbaar tijdens het hele traject. Doelen worden opgeslagen bij het dossier van de coachee, gekoppeld aan de sessies waar ze zijn besproken, en opnieuw bekeken bij evaluaties. Het doel raakt daardoor nooit vergeten na de intake; het blijft verbonden aan het werk.
Wil je coachingsdoelen op één plek beheren? Bekijk de abonnementen.
Lees ook:
