Ikigai in coaching
Ikigai is een Japans begrip dat ruwweg "een reden van bestaan" betekent, datgene wat het de moeite waard maakt om op te staan. In coaching wordt het gebruikt als een model met vier overlappende gebieden: wat je liefhebt, waar je goed in bent, wat de wereld nodig heeft en waarvoor je betaald kunt worden. Waar deze vier elkaar raken, wijst naar werk en keuzes die zowel betekenisvol als houdbaar voelen. Het is een krachtige tool voor een client die op zoek is naar richting.
Wat is Ikigai?
Het woord Ikigai combineert "iki", dat leven betekent, en "gai", dat waarde betekent. In Japan is het idee breed en persoonlijk, dichter bij een gevoel van zin in het dagelijks leven dan bij een carrierediagram. In coaching en in het Westen wordt het vaak getekend als vier overlappende cirkels, een manier om de zoektocht naar betekenis concreet te maken en er een gestructureerd gesprek over te voeren. Het model is een startpunt voor reflectie, geen formule die een perfect antwoord oplevert.
De vier gebieden van Ikigai
Het model vraagt de client om vier vragen te verkennen, elk een eigen cirkel:
- Wat je liefhebt - wat je energie geeft en de tijd doet verdwijnen
- Waar je goed in bent - de sterke kanten die anderen in je herkennen
- Wat de wereld nodig heeft - het probleem of de behoefte die je genoeg raakt om je voor in te zetten
- Waarvoor je betaald kunt worden - waar jouw vaardigheden waarde creeren die anderen belonen
De overlappingen tellen net zo zwaar als de cirkels. Wat je liefhebt en waar je goed in bent is je passie, wat de wereld nodig heeft en waarvoor betaald wordt is een beroep, enzovoort. Ikigai zit in het midden, waar alle vier samenkomen.
Hoe gebruik je Ikigai in coaching?
Ikigai werkt het best als een onthaast gesprek, verspreid over een of meer sessies in plaats van in tien minuten afgeraffeld.
- Verken elk van de vier gebieden op zichzelf, zonder al een conclusie te willen trekken
- Schrijf concrete voorbeelden op in elke cirkel, geen abstracte labels
- Kijk waar twee of drie cirkels overlappen, en merk op wat er al aanwezig is in het leven van de client
- Let op de cirkel die leeg of geforceerd voelt, want daar zit vaak de echte vraag
- Beschrijf de opkomende Ikigai als een heldere richting of volgende stap, niet als een afgerond levensplan
Coachingsvragen bij Ikigai
Goede vragen houden de oefening eerlijk en persoonlijk.
- Wat je liefhebt: wanneer voelde je je voor het laatst helemaal in je element, en wat deed je toen?
- Waar je goed in bent: als je bescheidenheid opzij zet, welke drie sterke kanten vertrouwen anderen aan je toe?
- Wat de wereld nodig heeft: welk probleem raakt je genoeg dat je er sowieso aan zou werken?
- Waarvoor je betaald kunt worden: waar hebben mensen je vaardigheden al gewaardeerd of beloond?
- Midden: als je naar alle vier kijkt, wat is een kleine stap die in de overlap past?
Wanneer gebruik je Ikigai?
Ikigai past op specifieke coachingmomenten:
- Als een client op zoek is naar richting of een carriereswitch
- Als werk leeg voelt ondanks uiterlijk succes
- Als iemand herstelt van een burn-out en opnieuw betekenis opbouwt
Ikigai in FocusCoachee
FocusCoachee bevat Ikigai als coachingsmethode. Je voegt het direct toe aan een sessie, en de client blijft actief deelnemer: hij vult de vier gebieden in, reflecteert tussen sessies en volgt de acties die eruit voortkomen. Omdat het werk wordt bewaard, kan de client zijn Ikigai in de loop van de tijd herzien en verfijnen, zodat een zoektocht naar betekenis een zichtbaar proces wordt in plaats van een enkel gesprek dat vervaagt.
Wil je werken met reflectieve methodes zoals Ikigai? Bekijk de abonnementen.
FocusCoachee laat je ook eigen methodes toevoegen. Werk je met een eigen variant van dit model, of heb je een aanpak die je altijd gebruikt? Dan maak je er een eigen methode van en voeg je die net zo toe aan een sessie als de standaard methodes.
Lees ook:
