Vrije verkenning in coaching
Vrije verkenning is een open coachingsmethode voor momenten waarop een client niet weet waar te beginnen. Er is geen vaste agenda, en de sessie volgt de persoon in plaats van een plan. De methode gebruikt vijf eenvoudige elementen, situatie, gevoel, verlangen, obstakel en kracht, om een vaag of ongericht moment om te zetten in een heldere richting. Vaak is het de juiste keuze voor een eerste sessie, of voor elk moment waarop een client zonder kant-en-klare vraag binnenkomt.
Wat is vrije verkenning?
Vrije verkenning is een startpunt, geen vaste oefening. Het vraagt geen voorbereiding en werkt het best als de client eerst even mag landen voordat de vragen beginnen. De methode volgt wat er nu leeft in de persoon, waardoor twee gesprekken er zelden hetzelfde uitzien. De waarde zit erin dat het een lichte structuur geeft aan een open gesprek, genoeg om het in beweging te houden, zonder de client in een onderwerp te duwen waar hij nog niet klaar voor is.
De vijf elementen
De methode beweegt door vijf eenvoudige elementen, die elk een stukje meer van het beeld openen:
- Situatie - wat er nu speelt in het leven van de client
- Gevoel - welke emotie de situatie oproept
- Verlangen - wat de client eigenlijk wil bereiken of ervaren
- Obstakel - wat hem tegenhoudt om daar te komen
- Kracht - welke kwaliteit of bron hij al heeft om op te leunen
Hoe gebruik je vrije verkenning in coaching?
De methode is een zacht pad, geen script. Een eenvoudige manier om het te doorlopen:
- Geef de client even de tijd om aan te komen, en start waar zijn aandacht al is
- Volg de vijf elementen op volgorde, maar laat de client blijven waar energie zit
- Blijf bij open vragen en weersta de neiging om vroeg iets op te lossen
- Merk op waar situatie, gevoel en verlangen samenkomen, want daar verschijnt vaak de echte vraag
- Sluit af door een heldere richting of kleine volgende stap te benoemen
Coachingsvragen bij vrije verkenning
Vijf vragen dragen de hele methode, een voor elk element:
- Situatie: wat speelt er nu in je leven?
- Gevoel: welk gevoel roept deze situatie op?
- Verlangen: wat wil je eigenlijk bereiken of ervaren?
- Obstakel: wat houdt je tegen om te krijgen wat je wilt?
- Kracht: welke sterke kant of kwaliteit heb je al?
Wanneer gebruik je vrije verkenning?
Vrije verkenning past bij de open momenten in coaching:
- In een eerste sessie, als er nog geen vast onderwerp is
- Als een client binnenkomt en zegt niet zeker te weten waaraan te werken
- Als een gesprek vastloopt en ruimte nodig heeft om adem te halen voordat het versmalt
Vrije verkenning in FocusCoachee
FocusCoachee bevat vrije verkenning als coachingsmethode. Je voegt het direct toe aan een sessie, en de client blijft actief deelnemer: hij legt de vijf elementen vast, reflecteert tussen sessies en volgt de richting die ontstaat. Omdat het werk wordt bewaard, blijft een open gesprek niet eeuwig open, maar wordt het een helder startpunt waarop je kunt voortbouwen in de sessies die volgen.
Wil je een open methode die aansluit bij waar de client staat? Bekijk de abonnementen.
FocusCoachee laat je ook eigen methodes toevoegen. Werk je met een eigen variant van dit model, of heb je een aanpak die je altijd gebruikt? Dan maak je er een eigen methode van en voeg je die net zo toe aan een sessie als de standaard methodes.
Lees ook:
